رول صنعت پرهام

آشنایی با پسوند‌ بیرینگ‌ها

شماره فنی بیرینگ‌ها، از مجموعه‌ای از پیشوندها و پسوندها تشکیل می‌شود که هر بخش از آن معرف ویژگی‌های مشخصی از محصول است. تفسیر دقیق این کدها، امکان شناسایی جزئیاتی همچون نوع بیرینگ، ابعاد، جنس مواد به‌کاررفته، کلاس تلرانس، و سایر ویژگی‌های فنی را فراهم می‌کند

پسوندتوضیحات
Aنشان‌دهنده اصلاحات داخلی در طراحی اولیه بیرینگ؛ برای مثال، در بیرینگ شیار عمیق 4210A، شیار ساچمه‌خور حذف شده است.
ACزاویه تماس 25 درجه در بیرینگ تماس زاویه‌ای تک‌ردیفه.
ASوجود سوراخ‌های روانکاری روی حلقه بیرونی؛ عدد پس از AS تعداد سوراخ‌ها را نشان می‌دهد.
ASRمشابه AS، اما همراه با وجود شیارهای روانکاری برای بهبود توزیع گریس.
Bاصلاحات طراحی اولیه یا زاویه تماس خاص. در بیرینگ تماس زاویه‌ای تک‌ردیفه 7210B، زاویه تماس 40 درجه است.
BIRحلقه داخلی مجزا (Inner Ring) برای رولبرینگ سوزنی، یا اشاره به وجود شیار غلتک محدب در بیرینگ سوزنی.
Cتعیین‌کننده لقی داخلی یا کلاس دقت تولید بیرینگ. به همراه یک عدد (C1 تا C5) نشان‌دهنده لقی‌های متفاوت از بسیار کم تا بسیار زیاد (C1: بسیار کم، C2: کم، CN: نرمال، C3: زیاد، C4: بسیار زیاد، C5: بسیار بسیار زیاد).
CAبیرینگ تماس زاویه‌ای تک‌ردیفه یا رولبرینگ بشکه‌ای با لقی محوری کمتر، مناسب برای نصب چندتایی (Back-to-Back). معمولاً با قفسه برنجی ماشینکاری‌شده یکپارچه و ظرفیت بار بالا.
CBبیرینگ‌های قابل جفت‌کردن با لقی محوری نرمال (بیشتر از CA و کمتر از CC).
CCرولبرینگ بشکه‌ای دو ردیفه با قفسه فولادی پرسی و اصطکاک پایین؛ مناسب برای جفت‌کردن با لقی محوری بیش از CB. همچنین می‌تواند نشان‌دهنده بیرینگ تک‌ردیفه با شیار غلتک اصلاح‌شده برای اصطکاک کمتر باشد.
CABرولبرینگ بشکه‌ای طرح CA با غلتک‌های سوراخ‌دار و قفسه پین‌دار؛ مناسب بارهای ضربه‌ای و آرایش چندگانه.
CABCمشابه CAB با راهنمایی غلتک بهینه برای اصطکاک حتی کمتر.
CACرولبرینگ بشکه‌ای طرح CA با شیارهای راهنما و روغن‌کاری بهبود‌یافته و اصطکاک پایین.
CLNرولبرینگ مخروطی با تلورانس باریک مطابق کلاس 6X (ISO 492 / ANSI ABMA).
CL0 / CL00 / CL3 / CL7Aکلاس‌های دقت ویژه مطابق با استانداردهای ANSI-ABMA و SKF؛ هرچه عدد بالاتر باشد، تلورانس کوچک‌تر است.
CNنشان‌دهنده لقی داخلی نرمال. اغلب با حروف L (سبک)، M (متوسط)، H (سنگین) یا P (دقیق) همراه است (مثل CNL، CNM، CNH).
CXگروه لقی غیرنرمال؛ عدد 1 تا 5 پس از CX نشان‌دهنده افزایش یا کاهش نسبت به CN است.
C6 / C7بیانگر تولید صدای کمتر از نرمال؛ C6 (یا Q6) و C7 (یا Q5) برای کاربردهای کم‌صدا استفاده می‌شوند.
CXXتعیین‌کننده میزان دقیق تلورانس بیرینگ بر حسب عدد درج شده در کنار آن.
Dپسوند مربوط به اصلاحات اولیه بیرینگ؛ در برخی مواقع نشان‌دهنده تغییرات جزئی در طراحی داخلی یا ابعادی است.
DBدو بیرینگ تماس زاویه‌ای که پشت‌به‌پشت (Back-to-Back) مونتاژ شده‌اند. حروف پس از DB بار اولیه یا لقی محوری را مشخص می‌کنند (مثلاً A, B, C یا CA, CB, CC).
DFدو بیرینگ تماس زاویه‌ای رو‌به‌رو (Face-to-Face) مونتاژ شده‌اند؛ حروف بعد بیانگر بار اولیه یا لقی است.
DTدو بیرینگ تماس زاویه‌ای پشت سر هم (Tandem) مونتاژ شده‌اند؛ حروف بعد میزان بار اولیه را تعیین می‌کند.
DGبرای نصب‌های روبرو یا پشت به پشت با اطلاعات تکمیلی در مورد لقی مخصوص سازنده.
DHبیرینگ کف‌گرد یک‌طرفه با واشرهای محافظ (Thrust Bearing with Locating Washers).
DPاندازه قطر سوراخ داخلی واشر طبق استاندارد سازنده.
DRبیرینگ‌های نصب‌شده برای توزیع یکنواخت بار بین چند بیرینگ.
DVطراحی شیارهای حلقه بیرونی به‌منظور جا زدن کاسه نمدها (Seals).
D8حلقه بیرونی بدون شیار برای کاسه‌نمد است.
Eظرفیت بار بالاتر از طرح پایه؛ معمولاً با غلتک‌های بزرگ‌تر یا تعداد بیشتر. در برخی برندها (مانند SKF) E یا EXPLORER نشان‌دهنده مواد و هندسه بهبود‌یافته است. E1 و E2 نیز طراحی کم‌مصرف یا ظرفیت بار بالاتر را معرفی می‌کنند.
ECرولبرینگ استوانه‌ای تک‌ردیفه با غلتک‌های بزرگ و قابلیت تحمل بار محوری زیاد.
E6206بیرینگ شیار عمیق با ساچمه‌های بزرگتر از اندازه معمول برای بار شعاعی بالاتر.
NUP314Eرولبرینگ استوانه‌ای NUP با تعداد و/یا اندازه غلتک‌های بیشتر نسبت به طراحی اولیه.
E29320بیرینگ بشکه‌ای کف‌گرد با غلتک‌های بزرگتر و ظرفیت بار بالا.
Fپسوندهای مربوط به قفسه؛ اطلاعاتی درباره جنس و روش ساخت قفسه بیرینگ ارائه می‌دهد (مانند فولادی، برنجی).
FAقفسه (معمولاً فولادی یا برنجی) متمرکز بر روی حلقه بیرونی (Outer Ring Guided).
FBقفسه متمرکز بر روی حلقه داخلی (Inner Ring Guided).
FEقفسه از جنس فولاد ماشینکاری‌شده با پوشش فسفاته برای مقاومت در برابر خوردگی.
FMAرولبرینگ سوزنی با قفسه فولادی ماشینکاری‌شده.
FPقفسه از جنس فولاد ماشینکاری‌شده یا چدن گرافیتی با جای ساچمه/غلتک برقوکاری‌شده.
2F / 2FFبیرینگ‌های ایگرگ (Y-Bearings) با فلنج توپر (2F) یا توخالی (2FF) در دو طرف.
Gبیرینگ تماس زاویه‌ای یک‌ردیفه طراحی شده برای کار جفتی در آرایش‌های مختلف (روبرو، پشت به پشت یا پشت سر هم).
GAبیرینگ با بار اولیه یا پیش‌بار کم در جفت‌کردن.
GBبیرینگ با بار اولیه یا پیش‌بار متوسط (بیشتر از GA).
GCبیرینگ با بار اولیه یا پیش‌بار زیاد (بیشتر از GB).
GPرولبرینگ سوزنی با طراحی کنترل‌کننده تولید صدا (Low Noise).
Hپایداری ابعادی در دمای بالا؛ عدد پس از H سطح پایدارسازی را بر حسب °C نشان می‌دهد (مثلاً H300 برای 300 درجه سانتی‌گراد). همچنین می‌تواند نشان‌دهنده کاهش تلورانس باشد که میزان دقیق آن بر حسب $ \mu m $ بیان می‌شود.
HAنشان‌دهنده وجود اجزای خاص در سختکاری یا پایدارسازی بیرینگ. رقم پس از HA محدوده قطعات پایدار شده را مشخص می‌کند (0: کل بیرینگ، 1: حلقه داخلی و بیرونی، 2: فقط حلقه بیرونی، 3: فقط حلقه داخلی و ...).
HBبیرینگ‌هایی که کل آن‌ها بینایت (Bainite) شده‌اند یا پایدارسازی حرارتی شده‌اند؛ جزئیات بر اساس اعداد HA مشخص می‌شود.
HEبیرینگ‌های تولید شده از فولاد ذوب مجدد در خلاء (Vacuum Remelted Steel - REM) برای تمیزی و کیفیت بالا.
HMبیرینگ‌هایی که به صورت مارتنزیتی (Martensitic) سختکاری شده‌اند.
HTبیرینگ‌های پرشده با گریس مخصوص دماهای بالا؛ دو رقم پس از HT نوع گریس را مشخص می‌کند.
HU / HVبیرینگ‌های ساخته شده از فولاد ضدزنگ؛ تشخیص اجزاء با اعداد HA (مثلاً HU1: حلقه داخلی و بیرونی از فولاد ضدزنگ).
Jقفسه فولادی پرسی (Pressed Steel Cage). ترکیباتی مانند JA، JBCS، JBS، JE، JR، JW نوع دقیق قفسه را توضیح می‌دهند (JA: متمرکز بر بیرونی، JR: متمرکز بر داخلی).
Kنشانه‌دهنده حلقه داخلی مخروطی با شیب 1:12؛ در برخی موارد با اعداد اضافه مانند K30 (شیب 1:30) برای نصب روی شفت تَپردار (Tapered Shaft).
Lپسوندهای مربوط به قفسه‌های آلیاژی سبک (Light Alloy Cage)؛ L (عمومی)، LA (تمرکز روی حلقه بیرونی)، LB (تمرکز روی حلقه داخلی) و LHT (مناسب برای دماهای بالا).
LOاستفاده از روغن با ویسکوزیته پایین در بیرینگ برای سرعت‌های بالا.
LPقفسه ماشینکاری‌شده از جنس آلیاژهای سبک.
LPSقفسه ماشینکاری‌شده از آلیاژ سبک با وجود شیارهای روانکاری روی سطح راهنما.
LSبیرینگ کاسه نمدی (Seal) با حلقه‌های داخلی و بیرونی آب‌بندی.
Mپسوندهای مربوط به قفسه‌های برنجی ماشینکاری‌شده (Machined Brass Cage)؛ شامل M (عمومی)، MA (تمرکز روی حلقه بیرونی)، MAS (با شیارهای مخصوص روانکاری)، MB (تمرکز روی حلقه داخلی)، MBS (MB با شیارهای روانکاری)، MO (با روغن متوسط)، MP (قفسه برنجی ماشینکاری‌شده)، MPS (MP با شیارهای روانکاری) و MT (با دمای متوسط).
Nنشانه‌دهنده وجود خار (Snap Ring) یا شیار برای خار در حلقه بیرونی برای تثبیت محوری. NR، N1، N2، N4، N6 جزئیات شکل و محل خار را مشخص می‌کنند.
Pپسوندهای مرتبط با استفاده از مواد پلیمری (پلاستیکی) در قفسه یا کلاس دقت. شامل P (عمومی)، P1 (دقت بسیار بالا)، P2 (دقت فوق‌العاده بالا، معادل ABEC-9)، P3 (دقت بالا)، P4 (دقت بالا، معادل ABEC-7)، P4A (دقت P4 برای ابعاد)، P5 (دقت بالا، معادل ABEC-5)، P6 (دقت استاندارد بالا، معادل ABEC-3)، PR (مقاومت بالا)، PA9 و PA9B (مربوط به دقت ابعادی و چرخشی).
Qمربوط به بیرینگ‌های نصب‌شده به‌صورت جفت (Matched Bearings)؛ شامل QBC، QBT، QFC، QFT (QBC: جفت Back-to-Back با بار اولیه کم، QBT: جفت Tandem با بار اولیه متوسط، QFC: جفت Face-to-Face با بار اولیه کم، QFT: جفت Tandem با بار اولیه زیاد). همچنین Q05 و Q06 برای بیان ارتعاش و صدای پایین (جایگزین C7 و C6)؛ Q5 و Q6 نیز برای همین منظور استفاده می‌شوند.
Rپسوندهای مربوط به طراحی بیرینگ از نظر مواد یا آب‌بندی. R (لبه یکپارچه). RS (آب‌بندی با کاسه نمد لاستیکی یا پلی‌اورتان از یک طرف)، RS1 (کاسه نمد لاستیکی NBR)، RS2 (کاسه نمد لاستیکی FKM). 2RS / 2RS1 / 2RS2 (کاسه نمد لاستیکی در دو طرف - معادل DDU در NSK/NTN و LLU/LLB در NTN). RSH و 2RSH (کاسه نمدهای تماسی با اصطکاک کم). RZ و 2RZ (کاسه نمدهای غیرتماسی با اصطکاک کمتر). XRXX (با اعداد مشخص‌کننده تغییرات طراحی داخلی خاص).
Sمربوط به پایداری ابعاد در دمای بالا (Stabilized) یا کلاس دقت. SM (بیرینگ سوزنی گریس‌خورده)، SORT (دسته‌بندی قطر غلتک)، SP (دقت مخصوص، معمولاً ISO P4).
Tپسوندهای مرتبط با جنس قفسه (معمولاً پلی‌آمید یا نایلون) و نحوه نصب بیرینگ؛ مانند T (قفسه پلی‌آمید عمومی)، TA (قفسه متمرکز بر بیرینگ بیرونی از جنس پلی‌آمید)، TB (قفسه متمرکز بر بیرینگ داخلی از جنس پلی‌آمید)، TBT (برای جفت سه‌تایی در آرایش Tandem-Back-Tandem)، TFT (برای جفت سه‌تایی در آرایش Tandem-Face-Tandem)، TG (با گریس خاص)، TH (مقاوم در برابر حرارت)، TN (قفسه نایلون)، TR (مقاومت بالا)، TT (دما بالا) و TXX (انواع خاص).
Uبرای بیرینگ‌های خودتنظیم (Self-aligning) یا ایگرگ (Y-Bearings)؛ مانند U (عمومی)، UP (دقت بالا) و UPG (بیرینگ با دقت فوق‌العاده بالا).
Vمربوط به بیرینگ‌های بدون قفسه (Full Complement) یا با تغییرات ابعادی خاص. کدهای V1، V2، V3 سطح لرزش پایین را از کم به زیاد نشان می‌دهند؛ سایر ترکیبات VA، VB، VE، VQ، VS، VT برای دمای بالا یا شرایط خاص استفاده می‌شوند.
Wنشان‌دهنده بیرینگ‌هایی با تغییرات در طراحی قفسه، سوراخ‌های روانکاری یا بدون شیار روانکاری. مانند W (عمومی)، WM (طرح بهبود‌یافته).
Xبیرینگ‌هایی با ابعاد بیرونی مطابق استاندارد ISO دیگر یا پروفیل غلتک اصلاح‌شده برای توزیع بهتر بار. XL یا X-Life (FAG/INA) نشان‌دهنده مواد بهبود‌یافته و عمر طولانی‌تر است.
Yبیرینگ‌هایی با قفسه برنجی پرسی (Pressed Brass Cage) یا یاتاقان‌های ایگرگ (Insert Bearing)، بسته به سازنده.
Zپسوندهایی که به آب‌بندی و حفاظ بیرینگ اشاره دارند. Z (حفاظ فلزی غیرتماسی از یک طرف)، 2Z (حفاظ فلزی غیرتماسی در دو طرف). ZZ (معادل 2Z در برخی برندها). ZN (حفاظ فلزی و شیار برای خار در حلقه بیرونی)، ZNR (حفاظ فلزی، شیار برای خار و خود خار)، ZNB و ZNBR (مشابه ZN و ZNR با جزئیات بیشتر)، ZW (نوع خاصی از حفاظ).
چرا بیرینگ‌ها دارای پسوندهای مختلفی هستند؟
پسوندهای بیرینگ برای ارائه اطلاعات تکمیلی و مهم در مورد ویژگی‌های خاص یک بیرینگ به کار می‌روند. این ویژگی‌ها می‌توانند شامل طراحی داخلی، نوع قفسه، مواد استفاده شده، دقت ساخت، تلرانس‌ها، نوع آب‌بندی، نوع گریس یا روغن و همچنین آمادگی برای نصب‌های خاص (مانند جفت‌شدن) باشند. این پسوندها به مهندسان و مصرف‌کنندگان کمک می‌کنند تا بیرینگ مناسب برای کاربرد خود را با دقت بیشتری انتخاب کنند.
آیا پسوندهای بیرینگ بین تولیدکنندگان مختلف یکسان هستند؟
خیر، در حالی که بسیاری از پسوندها دارای معانی استاندارد بین‌المللی (مانند پسوندهای مربوط به لقی داخلی C1 تا C5 یا پسوندهای آب‌بندی RS/2RS) هستند، برخی پسوندها ممکن است مختص یک تولیدکننده خاص باشند و معنای متفاوتی در برندهای دیگر داشته باشند. به همین دلیل، همیشه توصیه می‌شود به کاتالوگ یا اطلاعات فنی ارائه شده توسط سازنده خاص بیرینگ مراجعه شود تا از معنای دقیق پسوند اطمینان حاصل شود.
چگونه می‌توان پسوند مناسب را برای یک کاربرد خاص انتخاب کرد؟
انتخاب پسوند مناسب به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله: دمای کاری، سرعت چرخش، نوع بار (شعاعی، محوری یا ترکیبی)، وجود آلاینده‌ها (که نیاز به آب‌بندی خاص دارند)، نیاز به دقت بالا، محدودیت‌های فضا و نیاز به نصب‌های خاص (مثلاً جفتی). برای انتخاب صحیح، باید نیازهای دقیق کاربرد را مشخص کرده و سپس با مراجعه به جدول پسوندها و کاتالوگ سازنده، پسوندی را انتخاب کرد که بهترین تطابق را با آن نیازها داشته باشد. در صورت لزوم، مشاوره با کارشناسان فنی نیز توصیه می‌شود.
آیا ممکن است یک بیرینگ چندین پسوند داشته باشد؟
بله، این امر بسیار رایج است. یک بیرینگ می‌تواند چندین ویژگی خاص داشته باشد که هر یک با یک پسوند مجزا نشان داده می‌شوند. به عنوان مثال، یک بیرینگ ممکن است دارای پسوندی برای دقت (مثلاً P5)، پسوندی برای نوع آب‌بندی (مثلاً 2RS1) و پسوندی برای نوع گریس (مثلاً HT) باشد. این پسوندها معمولاً به ترتیب خاصی بعد از شماره مدل اصلی بیرینگ قرار می‌گیرند و هر یک به جنبه متفاوتی از طراحی یا عملکرد بیرینگ اشاره دارند.
آیا پسوندهای قدیمی بیرینگ هنوز معتبر هستند؟
اکثر پسوندهای رایج و استاندارد بین‌المللی در طول زمان ثابت مانده‌اند و همچنان معتبر هستند. با این حال، با پیشرفت تکنولوژی و معرفی طرح‌ها و مواد جدید، برخی پسوندهای جدید ممکن است اضافه شوند یا برخی از پسوندهای قدیمی‌تر با جایگزین‌های جدیدتر و دقیق‌تر (مانند Q6/Q5 به جای C6/C7 در برخی برندها) تعویض شوند. همیشه بهتر است برای اطلاعات به‌روز، به آخرین کاتالوگ‌های تولیدکنندگان معتبر مراجعه کنید.